Prekursorka projektantów

10 listopada 2011

Dziś trudno chyba znaleźć ubranie bez metki z nazwą firmy, która je wyprodukowała. Zanim pojawił się na francuskim dworze Charles Frederick Worth, który jako pierwszy zastosował metkę w tworzonych przez siebie ubiorach, drogę do takiego kroku wydeptała mu poniekąd Rose Bertin.

Rose Bertin nie tylko tworzyła suknie dla Marii Antoniny, ale także doradzała jej ogólnie, co do całości garderoby – można ją zatem ochrzcić mianem pierwszej stylistki. Pod koniec XVIII wieku ubrania nie zmieniały się diametralnie z roku na rok, różnice polegały raczej na doborze zdobień stroju. Poza projektowaniem sukni dla królowej, Rose Bertin tworzyła również modne laleczki – statutetki, których stroje były miniaturkami sukni tworzonych następnie w normalnym rozmiarze. Laleczki te rozsyłano po dworach ówczesnej Europy i w ten właśnie sposób rozprzestrzeniały się najnowsze style. Jednak to rozwiązanie wkrótce zostało zarzucone na rzecz masowo produkowanych stalowych rycin, dzięki którym najnowsze style mogły jeszcze szybciej docierać do większej rzeszy odbiorców.

Rose Bertin urodziła się w 1747 roku we francuskim regionie Pikardii, słynącym z przemysłu włókienniczego. Jej rodzina nie była zamożna, więc Rose szybko zaczęła pracować u sprzedawcy tekstyliów. Ciężka praca, talent i ambicja w 1772 roku doprowadziły ją do otwarcia własnego sklepu pod nazwą Grand Mogol na eksluzywnej ulicy Paryża rue Saint-Honore. Dzięki patronatowi księżnej Chartres, Louise Marie Adélaïde de Bourbon, trafiła na dwór Marii Antoniny. Ta „ścieżka kariery” w czasach ancien regime’u jest tym bardziej imponująca, że sukces odniosła niezamężna kobieta z niskiego stanu, niemająca bogatych przodków, ani liczącego się nazwiska.

W 1778 jej pozycja na dworze była tak silna, że nieoficjalnie przylgnął do niej przydomek „pani minister ds. mody”. Jednak rok następny przyniósł Rewolucję Francuską, a dla rewolucjonistów Rose była w tej samej grupie co arystokracja, pomimo swojego niearystokratycznego pochodzenia (o ironio losu!). Rose Bertin zdecydowała się na emigrację i tym samym przeżyła czasy rewolucji, jednak na szafocie straciła wiele ze swoich francuskich klientek (a te z kolei pozostawiły po sobie wiele nieuregulowanych rachunków…). Bertin wróciła do Paryża w 1795 roku, jednak nie odzyskała już wcześniejszych wpływów. Zmarła w 1813 roku, na kilka miesięcy przez przywróceniem monarchii we Francji.

Jeden z obrazów przedstawiających Rose Bertin pokazuje nam taką oto kobietę:

Źródło: http://www.batguano.com/bertin.jpg

Wyczytane:

Wilson, E. (2010) Adorned in Dreams, I.B. Taurus, Londyn/Nowy Jork

Clothing and Fashion Encyclopedia, hasło: Rose Bertin, http://angelasancartier.net/rose-bertin